MenTek-AI, Centro San Luisekoa, Joint Research Centre-ren txostenean Europako jardunbide egokitzat aitortua

San Luis Zentroak Lanbide Heziketari aplikatutako Adimen Artifizialaren erabilera etikoan egindako ibilbideak beste mugarri bat lortu du. Joint Research Centrek (JRC), Europako Batzordearen zerbitzu zientifikoak, jardunbide egoki gisa sartu du MenTek-AI bere "Analysis of the integration of Artificial Intelligence in VET systems" txostenean. Txosten horrek Austria, Belgika, Eslovenia, Espainia eta Herbehereetako Lanbide Heziketarako proiektuak eta berrikuntza ditu ardatz, eta gure zentroa berariaz aipatzen du Espainiari buruz egiten duen azterketan bi unetan.

Europako hezkuntza-politikarako erreferentziazko txostena

2026an argitaratu zuen Europar Batasuneko Argitalpen Bulegoak, eta azterlanak sakon aztertzen ditu parte hartzen duten bost herrialdeetako AA Lanbide Heziketan integratzeko 29 ekimen. Helburua da Europako hezkuntza politiken arduradunei ebidentzian oinarritutako ikuspegi bat eskaintzea, AA Lanbide Heziketan tokian bertan nola sartzen ari den jakiteko, asmoen adierazpenetatik harago.

Horretarako, lanak literatura berrikustea, elkarrizketak hiru mailatan egitea – makro (arduradun politikoak), meso (tarteko sareak eta erakundeak) eta mikro (ikastetxeak eta ikasgelak) – eta praktika oneko fitxak egitea konbinatzen ditu, parte hartzen duten erakundeekin batera baliozkotuta. Txosten osoa egituratzen duen esparru kontzeptuala «Digital Humanism» da: ideia da hezkuntzan AAk balioa ematen duela soilik diseinatzen bada eta pertsonen zerbitzuari aplikatzen bazaio, eta ez alderantziz.

San Luis Zentroa, aipatutako bi euskal etxeetako bat

Txostenean jasotako 29 kasu-azterketetatik, Espainiako Lanbide Heziketako hiru ikastetxe soilik agertzen dira beren izenez aipatuta: CF Somorrostro, Talavera de la Reina BHI eta San Luis Zentroa. Hirurak dira funtsezko iturriak, gardentasuna eta informazio praktikoa eman zutenak AAren integrazioari buruzko azterketa baldintza instituzional errealetan oinarritzeko.

San Luis zentroa eta Somorrostro zentroa dira, gainera, dokumentu osoan aipatzen diren euskal etxe bakarrak, eta horrek Euskadi Lanbide Heziketari aplikatutako Adimen Artifizialari buruzko erreferentzien mapa europarrean kokatzen du.

MenTek-AI: jardunbide egoki propioaren fitxa

Ikastetxeari buruzko bigarren aipamena beste testuinguru batean dator: txostenak MenTek-AIri eskainitako jardunbide egoki espezifikoaren fitxa bat jasotzen du (GP_MentekAI gisa identifikatua). Bertan, JRCk adierazi du Centro San Luis izan zela arrisku psikosozialaren detekzio goiztiarrerako sortutako tresna horren diziplinarteko sorkuntzaren buru.

Txostenak ekimen hori nabarmentzen du Adimen Artifizialaren erabilera ongizatearen eta arreta soziosanitarioaren eremura zabaltzeagatik, Lanbide Heziketaren barruan AAren aplikazio etiko eta sozialen bideragarritasuna erakutsiz. Ez da aipamen txikia: aztertutako 29 ekimenetatik, gutxi dira AA giza eta zaintza ikuspegi horretatik jorratzen dutenak, eta txostenak Centro San Luisena aukeratzen du horren adibide gisa.

Bestalde, adierazi behar da ez dela proiektuak jasotzen duen lehen aintzatespena: MenTek-AIk Hezkuntza Ministerioaren 1. Sari Nazionala lortu zuen jada, Eskola Eremuko Bizikidetza eta Ongizate kategorian. Orain Europako Batzordearen txosten tekniko batean aipatuta egoteak berresten du egindako bideak Europa osorako balioa eta proiekzioa duela.

Lankidetza horrek ahalbidetzen du

Ander Arce eta Javier Portillo EHUko WebLearner taldeko ikertzaileen laguntzarik gabe ez zen posible izango aitorpen hori, haien lan akademikoa funtsezkoa izan baita ekimena dokumentatzeko eta baliozkotzeko JRCren aurrean. Eskerrak eman nahi dizkiegu ibilbide honetan parte hartu duten pertsona eta erakunde guztiei.

Teknologia, ongizatearen zerbitzura

San Luis Zentroan urteak daramatzagu defendatzen berrikuntza teknologikoak pertsonen bizitza hobetzen badu bakarrik duela zentzua. MenTek-AI uste horretatik sortu zen, hain zuzen ere: adimen artifiziala ez erabiltzea giza laguntza ordezkatzeko, baizik eta ondoezaren seinaleak garaiz detektatzeko eta gure hezkuntza komunitatearen zaintza indartzeko.

Gure proposamena Europako Batzordearen txosten berean bi aldiz agertzea — erreferentziazko erakunde gisa eta jardunbide on nabarmen gisa — norabide horretan lanean jarraitzeko bultzada bat da.

Europako Batzordearen argitalpenen biltegian kontsulta dezakezu JRCren txosten osoa: txostenerako esteka.